نظر علي الطالقاني

364

كاشف الأسرار ( فارسى )

اصل صراط از ضروريّات دين است . مجلسى ( قدّس سره ) مىفرمايد صراط جسرى است كه بر روى جهنم مىكشند و تا كسى از آن نگذرد داخل بهشت نمىشود . و در احاديث عامه و خاصه وارد شده كه از مو باريكتر و از شمشير برنده‌تر و از آتش گرمتر است و مؤمنان خالص در نهايت آسانى گذرند مانند برق جهنده و بعضى به دشوارى و بعضى به جهنم مىافتند ، و آن در آخرت نمونهء صراط مستقيم دنيا است كه دين حق و راه ولايت باشد ، هر كه از اين صراط عدول و ميل به باطل كرد در گفتار يا كردار از همان عقبه از صراط آخرت مىلغزد . و صراط مستقيم سورهء حمد اشاره به هر دو است . و صدوق ( قدس سره ) فرموده اعتقاد ما آن است كه صراط حق است و آن جسر جهنم است و مرور جميع خلايق بر آن خواهد شد ، چنان كه فرمود : وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها كانَ عَلى رَبِّكَ حَتْماً مَقْضِيًّا ( مريم ) يعنى احدى از شما نيست مگر آنكه واردشوندهء جهنم است ، بوده است اين بر پروردگار تو حتم و لازم . 215 و صراط در وجه ديگر حجت‌هاى خدايند ، پس هر كه ايشان را در دنيا شناخت و اطاعت ايشان كرد خدا او را از صراطى كه جسر جهنم است در روز قيامت مىگذراند . و شيخ مفيد ( قدس سره ) فرموده صراط به معنى راه است و به اين سبب ولايت امير المؤمنين ( ع ) و ائمه از ذريّهء او را صراط مىگويند كه راه نجات است . و در خبر است كه طريق به سوى بهشت در روز قيامت به منزلهء جسرى است كه مردم بر آن مىگذرند و آن است صراطى كه رسول خدا ( ص ) از جانب راست آن مىايستد و امير المؤمنين از جانب چپ آن و ندا از جانب خدا به هر دو مىآيد كه بيندازيد در جهنم هر كافر و معاندى را . 216 و در معانى الاخبار است كه از صادق ( ع ) پرسيدند از صراط ، فرمود كه آن راه به سوى معرفت خدا است و دو صراط مىباشد ، صراط دنيا و صراط آخرت ؛ صراط دنيا امامى است كه اطاعت او فرض و واجب است ، هر كه او را شناخت در دنيا و پيروى او كرد مىگذرد بر صراط آخرت كه جسر جهنم است و هر كه او را نشناخت در دنيا ، قدمش از صراط آخرت مىلغزد و به جهنم مىافتد . 217 و در تفسير عسكرى ( ع ) است در تفسير صراط مستقيم كه صراط مستقيم دنيا آن است كه غلو نكند در حق ائمه و تقصير نكند در حق امامت ايشان و مستقيم باشد در دين حق و ميل به باطل نكند ، و در آخرت راه مؤمنان است به سوى بهشت كه عدول نمىكنند به سوى جهنم و غير آن . 218 و در امالى به سند معتبر از صادق ( ع ) روايت كرده كه مردم مىگذرند